ปรากฏการณ์กองทุนทองคำในอิหร่าน กลายเป็นจุดสังเกตสำคัญของตลาดทองคำโลก เมื่อมูลค่าการซื้อขายเฉลี่ยต่อวันพุ่งขึ้น 220% ในปี 2025 จาก 16,900 พันล้านเรียล ($143 ล้าน) เป็น 54,000 พันล้านเรียล ($457 ล้าน) โดยมีจุดสูงสุดที่ 75,800 พันล้านเรียล ($643 ล้าน) ในช่วงฤดูใบไม้ร่วง
ภาพรวมตลาด
กองทุนทองคำ 29 กองที่ซื้อขายในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์อิหร่านดึงดูดเงินทุนรายย่อยไหลเข้ามากถึง 580 ล้านล้านเรียล (ราว $4.91 พันล้าน) ตั้งแต่ต้นปี สะท้อนให้เห็นว่านักลงทุนรายย่อยในตลาดเกิดใหม่กำลังหันมาพึ่งพาทองคำเป็นเครื่องมือปกป้องทรัพย์สินมากขึ้น โดยเฉพาะผ่านช่องทางกองทุนที่เข้าถึงได้ง่ายกว่าการซื้อทองคำแท่ง
ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
แรงผลักดันหลักมาจากสามด้าน ประการแรก สกุลเงินเรียลอ่อนค่าลงอย่างรุนแรงเมื่อเทียบกับดอลลาร์ ทำให้มูลค่าทองคำเมื่อวัดเป็นเรียลพุ่งสูงขึ้น ประการที่สอง ผลตอบแทนที่แข็งแกร่งในปีที่ผ่านมาสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุนที่ต้องการเก็บมูลค่าทรัพย์สินระยะกลาง-ยาว และประการสุดท้าย การเปิดตัวกองทุนทองคำใหม่ขยายการเข้าถึงสำหรับนักลงทุนที่ไม่สามารถซื้อทองคำกายภาพได้โดยตรง ไม่ว่าจะเพราะต้นทุนสูง ความไม่สะดวก หรือความเสี่ยงในการเก็บรักษา
ความหมายต่อราคาทอง
กรณีของอิหร่านชี้ให้เห็นแนวโน้มเชิงโครงสร้างที่สำคัญ คือ เมื่อตลาดเกิดใหม่เผชิญความเสี่ยงสกุลเงินและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ นักลงทุนรายย่อยมักหันมาพึ่งพาทองคำเป็นทางเลือกหลัก กองทุนทองคำทำหน้าที่เป็นทั้ง safe-haven asset และกลไกดูดซับสภาพคล่องรายย่อยที่กระจัดกระจาย ช่วยลดความผันผวนในตลาดทองคำกายภาพ และเพิ่มประสิทธิภาพในการค้นหาราคาผ่านการซื้อขายแบบอัลกอริทึม
แล้วอะไรต่อ?
ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในอิหร่าน หากตลาดเกิดใหม่อื่นๆ เผชิญสถานการณ์คล้ายกัน—สกุลเงินอ่อนค่า เงินเฟ้อสูง ความเสี่ยงทางการเมือง—อุปสงค์ต่อทองคำในรูปแบบกองทุนหรือสินทรัพย์ดิจิทัลอาจขยายตัวตาม นี่คือปัจจัยหนุนเชิงโครงสร้างที่ตลาดทองคำโลกควรจับตาในระยะยาว
สำหรับนักลงทุน
การเติบโตของกองทุนทองคำในตลาดเกิดใหม่สะท้อนให้เห็นว่าอุปสงค์ทองคำไม่ได้มาจากเพียงนักลงทุนสถาบันหรือธนาคารกลาง แต่ยังได้รับแรงหนุนจากนักลงทุนรายย่อยที่ต้องการหลบภัยจากความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและการเงิน ในระยะยาว อุปสงค์เชิงโครงสร้างนี้อาจเป็นฐานรองรับราคาทองคำในระดับสูง